restart

reSTART: failliet gaan als beginpunt voor een nieuwe en betere start

Ondertussen is het iets meer dan drie jaar geleden dat BECI en het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest hun krachten bundelden om Brusselse failliete ondernemers te ondersteunen en hen er weer bovenop te helpen. Hun hulpmiddel : het reSTART-programma onder leiding van Eric Vanden Bemden, een man die heel goed weet waarover hij spreekt en veel empathie toont voor iedereen die een faillissement moet aanvragen.

“Je kunt je niet voorstellen hoe ingrijpend een faillissement is,” zegt Vanden Bemden, fysiotherapeut van opleiding die zelf te maken kreeg met een faillissement voordat hij het roer overnam van het reSTART-programma bij BECI.

De fasen van het faillissement

“In het Frans wordt er wel al eens gesproken van de drie D's van het faillissement: dette (schuld), divorce (scheiding) en depressie. Veel mensen die een faillissement meemaken, doorlopen die drie stadia. Ze hebben opnieuw geïnvesteerd in hun onderneming, gingen schulden aan in de overtuiging dat ze eruit zouden raken, maar raakten uiteindelijk alles kwijt: hun onderneming, hun huis, hun auto, soms zelfs hun familie. Deze mensen ervaren een groot schuldgevoel en komen gemakkelijk in een isolement terecht. Soms leidt het zelfs tot zelfmoordgedachtes.” Een onderneemster die het reSTART-programma doorliep, bevestigt deze vaststelling : “De mensen in onze omgeving hebben nooit iets dergelijks meegemaakt, onze ervaring is hen vreemd. Ze begrijpen ons niet en dat maakt het erg moeilijk.”

een niet zo uitzonderlijke situatie

Ondanks het stilzwijgen, ja zelfs taboe over het onderwerp, komt de situatie in Brussel veel meer voor dan je zou denken. Voor de coronapandemie waren er gemiddeld meer dan 3.000 faillissementen per jaar. Er wordt gevreesd dat de huidige crisis over enkele weken of maanden zal leiden tot een grote toename van faillissementen. Een ondersteuningsmechanisme voor failliete Brusselse ondernemers zoals reSTART is dus zinvol en heeft haar doeltreffendheid al bewezen, ook al geniet ze nog niet de bekendheid die coördinator Vandem Bemden wenselijk acht.

Het herSTARTER-profiel

Sinds 2017 ondersteunde Eric Vanden Bemden al bijna 200 Brusselse bedrijfsleiders die te maken kregen met faillissementsaanvraag, vereffening, faillissement of sluiting. “Voorwaarde is wel dat er een echte breuk is in de activiteit,” legt hij uit. “Het gemiddelde profiel van de begeleide ondernemers is iemand van in de veertig of ouder die al zijn energie in zijn project heeft gestoken, maar uiteindelijk de handdoek in de ring heeft moeten gooien. Mijn focus ligt op kleine ondernemingen, bedrijfsleiders met een paar werknemers, winkeliers, kleine zelfstandigen en ook steeds meer vrije beroepen. Elk jaar zet ik verschillende begeleidingen op voor een tiental ‘herSTARTERS’ die allemaal gelijkaardige moeilijkheden hebben ondervonden. Er wordt dan ook veel in groep gewerkt.”

Vier tot vijf maanden begeleiding

De begeleiding is volledig gratis voor de deelnemers en begint met een persoonlijkheidstest, “omdat het belangrijk is om te weten wie je bent en wat je sterktes en zwaktes zijn,” aldus Vanden Bemden. Een beetje volgens het principe van de Anonieme Alcoholisten krijgen de herSTARTERS vier tot vijf maanden lang een platform om zich uit te drukken, te communiceren, uit te wisselen, naar elkaar te luisteren en te delen. Ze krijgen ook collectieve coaching van professionele coaches, verschillende opleidingen voor persoonlijke ontwikkeling en meer technische opleidingen over onderwerpen gaande van digitale marketing tot financiering (waaronder ook over de steunmaatregelen van het Brussels Gewest met onder meer de hulp van 1819) en vijf gratis individuele coachingsessies door de coaches van EMCC Belgium. In totaal betekent dat ongeveer 80 uur follow-up en een budget van € 2.500 tot 3.000 per herSTARTER. Het programma brengt een verscheidenheid aan middelen, coaches, lesgevers, sprekers en experts samen.

De wereld aan je voeten

HerSTARTERS hebben veel baat bij deze ondersteuning, zo getuigde een recente deelnemer: “We hebben heel wat belangrijke zaken bijgeleerd voor de heropbouw van onze toekomst om er met hernieuwd optimisme weer tegenaan te gaan.” Een andere begunstigde zei dan weer: “Dankzij reSTART kon ik verdergaan en de bladzijde voorgoed omslaan.” Het sop is de kool wel waard volgens Eric Vanden Bemden: “Al na twee maanden zijn de deelnemers bijgestuurd en de vooruitzichten voor een heropstart bijzonder bemoedigend.” De opvolging wordt ook niet abrupt stopgezet na de vijf maanden reSTART-begeleiding. Deelnemers die besluiten om het hoofdstuk af te sluiten, kunnen terecht bij Team4job, ondersteund door Actiris, waar een mentor hen kan helpen om opnieuw in loondienst te treden. Wie wil verdergaan in het ondernemersavontuur kan bij BECI begeleiding krijgen in het gezelschap van andere starters. Daar wordt het zakelijke aspect van hun nieuwe project behandeld, zoals het businessplan, het financiële plan enzovoort.

50% van de begeleide herSTARTERS in 2019 heeft opnieuw een professionele activiteit aangevat. De helft daarvan ging opnieuw voor het ondernemerschap en de andere helft koos voor een vaste of tijdelijke job in loondienst, in afwachting om een nieuw ondernemersproject af te ronden. Vanden Bemden is stellig: “Tegenwoordig is het primordiaal om goed opgeleid en goed geïnformeerd te zijn.” En hij concludeert: “Een faillissement hoeft geen einde te zijn, het is fase in een professionele carrière, een ervaring."

De impact van corona

De komende maanden zal de coronacrisis waarschijnlijk de praktische werking van reSTART beïnvloeden, omdat de manier van werken moet worden aangepast en persoonlijke gesprekken plaatsmaken voor videocalls, maar ook door het veranderende profiel van de deelnemers zoals Vanden Bemden aangeeft: “We hebben inmiddels de eerste restauranthouders ontvangen die tot voor de crisis goed draaiende zaken hadden, maar die in september een beslissing moesten nemen om de kosten een halt toe te roepen. Terwijl we vroeger vooral te maken kregen met ondernemers die de nieuwste technologische ontwikkelingen niet konden volgen en die gebukt gingen onder het schuldgevoel, zien we nu meer bedrijfsleiders die voor voldongen feiten staan waar ze geen controle over hebben, en die er minder schuldgevoel en stress bij ervaren. Zij drukken andere behoeften uit, zoals zo snel mogelijk opnieuw opstarten en financiering krijgen om hun in wezen gezonde onderneming weer nieuw leven in te blazen.”

Iedereen welkom

Er blijven naar de zin van Eric Vanden Bemden nog te veel potentiële herSTARTERS onder de radar. Na een mislukt ondernemingsproject kiezen velen ervoor om dat hoofdstuk van hun professionele carrière af te sluiten. Ze wijzigen dan hun adres en contactgegevens en gaan soms zelfs (terug) naar het buitenland. Om alle hulpmiddelen van reSTART algemeen bekend te maken, doet de programmacoördinator een beroep op ‘ambassadeurs’: curatoren en de ondernemingsrechtbank, advocatenkantoren, boekhouders, maatschappelijk werkers van het OCMW, Actiris en natuurlijk het COM (het Centrum voor Ondernemingen in Moeilijkheden van BECI dat voor de pandemie jaarlijks door meer dan duizend ondernemers werd gebruikt) alsook op voormalige herSTARTERS.

Het mag namelijk breed worden verkondigd: ondernemers die hun activiteiten hebben stopgezet door faillissement of verkoop en die in Brussel wonen of er hun maatschappelijke zetel hebben gehad, kunnen heel gemakkelijk een beroep doen op reSTART. Ze hoeven enkel het online aanvraagformulier in te vullen en te wachten op het antwoord van het selectiecomité. Dit programma hielp al veel Brusselse ondernemers om – zoals een begeleide ondernemer het stelde – het woord ‘faillissement’ te vervangen door ‘nieuwe start’.

Artikel geschreven door Catherine Aerts

Blijf up-to-date

Het ondernemerslandschap staat niet stil. Wil je niets missen? Sluit je aan bij 25.000 abonnees en ontvang elke twee weken gratis leerrijke inhoudsartikels, concrete tips, boeiende ondernemersportretten, actuele nieuwtjes en een overzicht van nuttige workshops en netwerkactiviteiten in Brussel in je mailbox.